حجاب 9
قسمت نهم
برای مطالعه قسمت های قبل اینجا کلیک کنید
بررسی
تقسيم تاريخ روابط زن و مرد به چهار دوره به نحوی كه ذكر شد تقليد نارسائی است از آنچه پيروان كمونيزم درباره ادوار تاريخی زندگی بشر از نظر عوامل اقتصادی كه به عقيده آنها زيربنای همه پديدههای اجتماعی است ، ذكر كردهاند . آنها میگويند ادوار تاريخی بشر عبارتست از دوره اشتراك اوليه ، دوره ملوك الطوايفی ، دوره سرمايهداری و دوره كمونيزم و اشتراك ثانوی كه شباهت كامل به دوره اشتراك اوليه دارد .
آنچه درباره ادوار زندگی زن در كتاب سابق الذكر آمده كپيهای است از آنجا ولی كپيهای كه به هيچ حسابی درست در نمیآيد . به عقيده ما چنين دورههائی در زندگی زن هرگز نبوده است و امكان نداشته باشد . همان دوره اولی كه به عنوان اشتراك اوليه معرفی میكند ، از لحاظ تاريخ جامعهشناسی به هيچ وجه مورد تصديق نيست . جامعهشناسی تاكنون نتوانسته است قرينهای به دست بياورد كه دورهای بر بشر گذشته كه زندگی خانوادگی وجود نداشته است .
به عقيده مورخين ، دوره مادرشاهی بوده است ولی دوره كمونيزم جنسی نبوده است . ما درباره اين ادوار نمیخواهيم به تفصيل بحث كنيم ، كافی است درباره خود اين مدعا كه میگويند پوشش زن معلول مالكيت مرد نسبت به زن است بحث كنيم و آنرا مورد بررسی قرار دهيم : .
ما اين جهت را كه در گذشته مرد به زن به چشم يك ابزار مینگريست و از او بهرهكشی اقتصادی میكرد ، به صورت يك اصل كلی حاكم بر همه اجتماعات گذشته قبول نداريم . علائق عاطفی زوجيت هرگز اجازه نمیداده كه مردان به صورت يك " طبقه " زبردست ، بر زنان به صورت يك " طبقه " زبردست حكومت كنند ، آنان را استثمار نمايند ، همچنانكه معقول نيست فرض كنيم در دورههای گذشته ، پدران و مادران به عنوان يك " طبقه " بر فرزندان به عنوان يك " طبقه " ديگر حكومت و آنها را استثمار میكردهاند . علائق عاطفی والدين و فرزندان همواره مانع چنين چيزی بوده است . علائق زوجين به يكديگر ، حتی در اجتماعات گذشته بيشتر عاطفی و عشقی بوده و زن با نيروی جاذبه و جمال خود بر قلب مرد حكومت كرده او را در خدمت خود گرفته است . مرد به ميل و رغبت خود نان آور زن شده و راضی شده او با خيال راحت به خود برسد و مايه تسكين قلب و ارضای عاطفه عشقی او باشد ، همچنانكه با ميل و رغبت خود ، زن را در پشت جبهه جنگ برده خود به وظيفه سربازی و فداكاری و دفاع از زن و فرزند قيام كرده است.
در عين حال انكار نمیكنيم كه مرد در گذشته هم به زن ظلم كرده و هم به فرزند ، و از هر دوی اينها بهرهكشی اقتصادی كرده است ، همچنانكه به خود نيز ستم كرده است . مرد به علت جهالت و تعصبهای بيجا ( نه به قصد استثمار و بهرهكشی ) هم به خود ظلم كرده هم به زن و فرزند . مرد در گذشته از لحاظ اقتصادی هم در خدمت زن بوده هم از او بهرهكشی اقتصادی كرده است . هر وقت طبيعت مرد به سوی خشونت گرائيده عشق و عاطفه در وجودش ضعيف شده ، از زن به صورت يك ابزار اقتصادی استفاده كرده است . ولی اين را به صورت يك اصل كلی حاكم بر تمام جوامع ما قبل [ قرن ] نوزدهم نمیتوان ذكر كرد .
تجاوز به حقوق واقعی زن ، استثمار زن ، خشونت نسبت به او منحصر به ما قبل قرن 19 نيست . در قرن نوزدهم و بيستم حقوق واقعی زن كمتر از گذشته پايمال نشده است . منتها چنانكه میدانيم از مشخصات اين قرن اينست كه روی مقاصد استثمارگرانه سرپوشی از مفاهيم انسانی گذاشته میشود .
سخن ما درباره اسلام است . آيا اسلام در دستورات خود درباره پوشش و حريم ميان زن و مرد چه هدف و منظوری داشته است ؟ آيا خواسته است زن را از لحاظ اقتصادی در خدمت مرد قرار دهد ؟ ! .
قدر مسلم اينست كه حجاب در اسلام بدين منظور نيست . اسلام هرگز نخواسته مرد از زن بهرهكشی اقتصادی كند ، بلكه سخت با آن مبارزه كرده است . اسلام با قطعيت تامی كه به هيچ وجه قابل مناقشه نيست ، اعلام كرده است كه مرد هيچ گونه حق استفاده اقتصادی از زن ندارد .
اين مسأله كه زن استقلال اقتصادی دارد از مسلمات قطعی اسلام است . كار زن از نظر اسلام متعلق به خود او است . زن اگر مايل باشد كاری كه در خانه به وی واگذار میشود مجانا و تبرعا انجام میدهد ، و اگر نخواهد مرد حق ندارد او را مجبور كند . حتی در شير دادن به طفل با اينكه زن اوليويت دارد ، اولويت او موجب سقوط حق اجرت او نيست ، يعنی اگر زن بخواهد فرزند خود را در مقابل مبلغی فرضا يكهزار ريال در ماه شير بدهد و زن بيگانهای هم به همين مبلغ حاضر است شير بدهد پدر بايد اولويت زن را رعايت كند . فقط در صورتی كه زن مبلغ بيشتری مطالبه میكند ، مرد حق دارد طفل را به دايهای كه اجرت كمتری میگيرد بسپارد .
زن میتواند هر نوع كاری همينقدر كه فاسد كننده خانواده و مزاحم حقوق ازدواج نباشد ، برای خود انتخاب كند و درآمدش هم منحصرا متعلق به خود او است .
اگر اسلام در حجاب ، نظر به استثمار اقتصادی زن داشت بيگاری زن را برای مرد تجويز میكرد ، معقول نيست كه از يك طرف برای زن استقلال اقتصادی قائل شود و از طرف ديگر حجاب را به منظور استغلال و استثمار زن وضع كند . پس اسلام چنين منظوری نداشته است .
